Skorrdalssetur

„Góður mælikvarði á hvert stefnir í þessum málum eru ót[í]mabær dauðsföll hjá áfengis- og vímuefnafíklum sem hafa verið á Vogi. Auðvitað deyja fleiri úr áfengis- og vímuefnafíkn[] ótímabært en þeir sem í gagnagrunninn eru skrá[ð]ir. Þessi skráning tekur þó til svo margra að hún segir okkur ákveðið og marktækt hvert stefnir.” (Þórarinn Tyrfingsson, leiðari SÁÁ blaði 2010, 1.tbl)

Fjárlagagerð fyrir næsta ár stendur sem hæst yfir sumarið, svo hægt verði að leggja fjárlög fyrir Alþingi fyrir áramót. Þetta er heilmikil vinna og mikilvæg, svo stjórnmálamenn viti í hvað þeir ætla að eyða aurunum okkar á næsta ári – og hversu mörg strá þau geta sett á bak asnanna, áður en þeir sligast undan.

Líkt og lóan boðar vorkomuna – boða fréttir frá SÁÁ um hinar ýmsu hörmungar í vímuefnamálum, törn hjá þeim einstaklingum sem vinna að fjárlagagerð Alþingis. Lesa restina af þessari færslu →

Þannig endar ein vinsælasta drykkjuvísa (að öðrum ólöstuðum), sem ég hef margoft sungið tvíraddað í góðum félagsskap – hér á árum áður. Vissulega sorglegt kvæði, en segir í raun margt um hvernig mér er innanbrjóst þessa síðustu mánuði – og ár. Það er sárt til þess að vita, að ég “á hvergi heima” um þessar mundir – og hefur liðið þannig í mörg ár, þar sem ég hef verið landflótta að mestu vegna skoðanna minna.

Kveðið á sandi
Kristján Jónsson

Yfir kaldan eyðisand
einn um nótt ég sveima
Nú er horfið norðurland
nú á ég hvergi heima

Lesa restina af þessari færslu →

Nokkur umræða hefur orðið um svokallaða orkudrykki í ljósi þess að nýjar tegundir sem innihalda mikið koffín hafa nú numið land. Ástæðan fyrir þessu er breyting á reglum en nú eru ekki lengur nein takmörk á magni viðbætts koffíns í drykkjum eins og áður var.

af Vísir – Koffínmiklir orkudrykkir ekki ætlaðir börnum.

Orkudrykkjanotkun hefur snaraukist og er svo komið að við höfum fleiri einstaklinga sem nota drykkina (koffein, ginseng og fleiri “orkuaukandi” efni) til að halda sér gangandi megnið úr deginum. Hafa þessir drykkir áhrif á tauga- og æðakerfi ásamt því að hjartað fær að vinna hressilega, aukinn blóðþrýsingur er einnig fylgifiskur orkudrykkja. Ef við skoðum mann sem drekkur nokkra svona drykki á dag í einhvern tíma, hvernig ætli hjarta- og æðakerfi hans sé orðið eftir mikla notkun? Hvenær lendir þessi einstaklingur á sjúkrahúsi vegna orkudrykkjanotkunnar? Engir skattar eru eyrnamerktir til heilbrigðismála svo vitað sé af þessum orkudrykkjum. Tel ég að þessir drykkir, ásamt tóbaksnotkun, eigi eftir að verða heilbrigðisvandamál þessarar aldar, því þrátt fyrir að þetta séu lögleg fíkniefni er langur vegur frá að þau séu skaðlaus.

úr Vímuefnanotkun á Ísland (ÓS – 2003)

Far from protecting us and our children, the war on drugs is making the world a much more dangerous place.

SO FAR this year, about 4000 people have died in Mexico’s drugs war – a horrifying toll. If only a good fairy could wave a magic wand and make all illegal drugs disappear, the world would be a better place.

Dream on. Recreational drug use is as old as humanity, and has not been stopped by the most draconian laws. Given that drugs are here to stay, how do we limit the harm they do?

The evidence suggests most of the problems stem not from drugs themselves, but from the fact that they are illegal. The obvious answer, then, is to make them legal.

http://www.newscientist.com/article/mg20327251.100-better-world-legalise-drugs.html

Okkur er oft sagt, að “byltingin étur börnin sín”… Að vissu leiti má það vera rétt – en hið raunverulega gleymist oftast, þegar þessir frasi er notaður: Byltingin talar sjaldnast um börnin “sín”.

Hverjir eru það sem þjást mest í stríði og átökum, ef ekki börnin okkar? En er það næg ástæða til að aðhafast ekkert og láta kúgunina standa? Láta allt yfir sig ganga, til þess eins að vernda börnin okkar? Hver verður þá hin raunverulega framtíð þeirra, sem “land” okkar eiga að erfa? Er það sú “paradís” sem við viljum afkomendum okkar, hvar sem í flokki við erum? Það held ég ekki.

Svo eru til dæmi, þar sem “börnin okkar” eru misnotuð, í tilgangi, sem fáir njóta góðs af. Til dæmis “fíkniefnastríðið“, sem eytt hefur verið óhugnanlegu fé í, án nokkurs árangur – í raun aðeins til að “vernda börnin okkar“. En hver eru í raun fórnarlömb þessa “stríðs” Stjórnvalda gegn eigin þjóð? Eru það ekki einmitt “börnin” okkar; unga fólkið, sem getur ekki borið hönd yfir höfuð sér, vegna vanþekkingar sinnar á lögunum og réttindum sínum? “Stríð” sem flestir virðast samþykkja, en í raun er beint gegn réttarríkinu og lýðveldinu, í öllu sínu veldi?

Við viljum öll vernda börnin okkar, en stundum er okkur fengin vopn í hendur, sem frekar skaðar þeirra framtíð en verndar hana. Vopn, sem frekar berjast gegn frelsi þeirra og réttlæti – frelsi okkar allra – frekar en að byggja þau upp og gera að betri einstaklingum. Okkur er sagt ýmislegt, sem vekur ugg í brjósti okkar – sérstaklega þegar kemur að framtíð barna okkar. En sumt af því – því miður – er bara blekking, til þess eins að stýra hugarfari okkar í eina átt.

Það er hagur hverra stjórnvalda, að viðhalda lyginni og sjá til þess, að “þegnar” þeirra lifi í ótta, óvissu og ósætti. Aðeins þá, er hægt að stjórna því hvernig fólk hagar sér, upplifir “sannleikann” og lætur stjórnast af áróðri þeim, er frá Stjórnvöldum kemur. Þannig hefur því verið háttað frá alda öðli – og þannig er því háttað enn þann dag í dag. Meira að segja á Íslandi – hinu “óspillta”…

Íslensk stjórnvöld vilja ósætti og sundrung meðal okkar Borgaranna, því samstaða okkar gæti þýtt þeirra endalok; það má sjá á baráttunni gegn Stjórnarskrárbreytingum Sjálfstæðisflokksins – og ákvörðun núverandi Ríkisstjórnar um “ráðgefandi” Stjórnlagaþing og ESB kosningu. Þetta er allt saman samtrygging valdhafanna, þótt svo þeir kjósi að kalla sig “Samfylkingu”, “Sjálfstæðisflokk”, “Framsóknarflokk” eða “Vinstri-græna”; þetta er allt saman sama mafían, ef málin eru skoðuð djúpt ofan í kjölin.

Til þess að okkar bylting “éti” ekki börnin sín, þurfum við að læra að standa saman; læra að bera virðingu fyrir hvort öðru – og læra að bera virðingu fyri framtíð barna okkar og þeirra frelsi, hvort sem það er til orðs eða æðis. Við þurfum að læra að bera virðingu fyrir hvort öðru, skoðunum hvers annars, því annars munu “börn” okkar ekki læra að lifa í sátt og samlindi hvort við annað.

Öll viljum við að börn okkar hafi sama rétt til náms, heilbrigðis, lífernis og mannréttinda. Eða það vona ég svo sannarlega. Sum okkar hafa aðrar skoðanir á málunum, hverjum sé best treystandi til að framfylgja þeim réttindum. En ég held – ég vona – að við öll séum sammála að öll okkar börn eigi að lifa í áhyggjulausum heimi, þar sem þau þurfa ekki að eiga á hættu að þeirra ævistarfi sé stolið af þeim, heldur geta treyst því, að þeirra framlag til lífsins sé traust, hvaða skoðunum foreldrar þeirra aðhyllist. Þess vegna er það mín skoðun, að í raun viljum við öll það sama fyrir okkar börn, hvort sem við eigum þau eða ekki. Því þurfum við þá að rífast um hægri og vinstri? Því getum við ekki verið sammála um að færa börnum okkar þá bestu framtíð sem við mögulega getum – án þess að nokkur einstaklingur eða fyrirtæki geti rænt þau henni, án þess að VIÐ höfum nokkuð við því að segja?

Nú er tími til að leggja niður alla flokkadrætti í okkar samfélagi; þeir hafa sundrað okkur einum of lengi – og lagt samfélag okkar í rúst. Nú þurfum við, mínir kæru samlandar, að standa saman fyrir framtíð barna okkar – og ekki láta nein öfl í samfélaginu standa í vegi fyrir okkur. “Hægri” eða “vinstri” eru úrelt hugarfóstur lénsaflanna, sem hingað til hafa ráðið of miklu; framtíðarstefna er það sem ætti að ráða okkar hugsun.

Vissulega getur okkur greint á um, hvort Ríkið eigi að reka hitt eða þetta – en við hljótum að geta verið sammála um, að börnin okkar eigi þá bestu framtíð skilið, sem við getum boðið þeim. Hvaða skoðunum sem við aðhyllumst. Annað, mínir kæru samlandar, er bara hrein geðveiki.

Ef við getum ekki verið sammála um það, mun byltingin sannarlega éta börnin okkar – hvar sem við höldum að við stöndum í pólitíkinni. Og það væri vissulega hin versta gjöf, sem við gæfum börnum framtíðarinnar.

Stöndum saman! Byggjum betri framtíð!

—

Sjá einnig:

Nýja Kaupþing og skilanefnd Kaupþings telja…

Financial collapse: Confidential exposure analysis of 205 companies…

Icelandic bank Kaupthing threat to WikiLeaks over confidential large exposure report, 31 Jul 2009

Það er ekki oft sem ég slæ upp nafni mínu í Google, en vegna tilvitnunnar frá félaga mínum á Fésbókinni neyddist ég til að leita, þar sem ég var þar settur í miður skemmtilegan hóp fólks sem ástæða kreppunnar. Þegar ég fór niður listann, rakst ég á gamla bloggfærslu einstaklings, þar sem hann tekur persónu mína fyrir, dregur áliktanir og fer með staðlausa stafi. Ég hafði bara eitt orð til að lýsa undrun minni: Segðu…

Þeir hafa margir reynt að hrekja málfluttning minn gegnum árin, en fæstir þeirra hafa haft til þess þekkingu, hvorki á mér persónulega né málefninu, til þess að vera svaraverðir. Oftar en ekki eru notuð tilfinningarök, nú eða ráðist á persónu mína beint, með dylgjum og hreinu kjaftæði, sem flokkast mætti undir svokölluð ad hominem-rök; rökleysu og innihaldslaust blaður, sem hefur ekkert með málefnið að gera – hvað þá rökræður. Frekar ráðist á þann sem færir fram rök og reynt að gera lítið úr hans málfluttningi. Slíkt er ekki svaravert, né heldur ástæða til að æsa sig út af – og enn minni í dag en áður; ég hef nefninlega þroskast – gagnrýnisraddirnar greinilega ekki.

Síðan, til að bæta gráu ofan á svart, kemur þessi sami einstaklingur með aðra færslu, þar sem hann þykist færa rök fyrir máli sínu, en fellur enn í sömu gryfjuna og áður. Telur hann sig eflaust vera mjög vitrann á sínu sviði, enda starfsmaður í einhverjum skóla Borgarinnar – en hvort hann hafi einhverja aðra þekkingu á málefninu, efast ég um.

Það er að mestu ungt fólk sem stríðið gegn fíkniefnum beinist að; ungir og óharðnaðir unglingar, sem oftar en ekki er tekið á með hörku laganna – nú, eða bara af hörku, ef þessir sömu unglingar þekkja ekki rétt sinn. Mörg þekki ég dæmi þess, að ungt fólk hefur verið afklætt og niðurlægt, fyrir það eitt að sitja í rangri bifreið á röngum tíma. Jafnvel án þess að kallað hafi verið til barnaverndarnefnd, talað við dómara né haft samband við foreldra þeirra – eins og lög kveða á um. En lögin skipta náttúrulega þá engu máli, sem þurfa engin rök fyrir símum málfluttningi; þeir vita betur – þeir eru jú alvitrir.

Upphrópanir og nafnaköll eru þessu fólki jafn töm og mantra forvarnarforkólfanna, sem hagræða sannleikanum eftir því sem þeim hentar, jafnvel tyggja ofan í unga fólkið hreinar lygar, bara til að vekja hjá þeim ótta og ugg. Slíkt þykja eflaust bara fín vinnubrögð; þeir eru jú að forða “börnunum” frá “fíkniefnadjöflinum” – og hafa meira að segja tekið mína persónu í það bull, til að sýna nú sérstaklega hversu ruglaður ég er vegna kannabisneyslu minnar. Samt verður þeim ekkert ágengt að ráði – unglingarnir eru ekki svo vitlausir, að þeir kunna ekki að nota Google til að afla sér upplýsinga. Ég hef kynnst þeim mörgum til að vita betur. Núverandi forvarnarform býr frekar til tortryggni og vantraust á það sem kemur frá þessum forvarnarforkólfum, heldur en að forða frá þeim bölmóði sem ofneysla vímuefna er í raun og veru.

Í nýjustu færslu varamannsins reynir hann, eins og áður er sagt, að færa fyrir því rök hversvegna kannabis eigi að vera bannað. Þar eru mikið notuð “af-því-bara-rökin” – rökleysa sem hægt er að skjóta í kaf, í raun alla færsluna með einni tilvitnun:

Á þingritaraárum mínum var ég viðstaddur þann sögufræga fund sem samþykkti innflutning á Spánarvínunum. Þá hafði verið algert vínbann í nokkur ár með hörmulegum afleiðingum, smygli, þefi, sektum, þrætum, kærum og bruggi. Þá varð maður að bjarga sér á ýmsa lund t.d. með svokölluðum hundaskömmtum hjá læknum, en það voru 210 grömm af hreinum spíra. En þessi fundur var ákaflega skemmtilegur. Forseti sameinaðs þings, Magnús Kristjánsson, var alltaf að ruglast í ríminu, og Benedikt Sveinsson og Guðmundur Björnsson landlæknir, leiðréttu hann í sífellu, spruttu á fætur og kölluðu til skiptis: „Herra forseti,… herra forseti.” Þeir voru báðir góðglaðir, og það sem verra var olíulampinn í skrifstofu landlæknis hafði ósað allmikið og bar Guðmundur þess ljós merki.^[i]

Það er alveg ljóst, að bannárin, bæði hér á Íslandi og í Bandaríkjunum – nú eða hvar sem er í veröldinni – skiluðu ekki þeim árangri sem til var ætlast. Sumir læra bara seint á fyrri mistökum og vilja ólmir viðhalda þeim, eins og að útkoman verði einhver önnur. Litið er framhjá reynslu annarra þjóða í þessum efnum, eins og til dæmis afglæpun Portúgala, sem hefur verið í gildi frá því um aldarmótin. Samfélagslegur kostnaður af banni sem þessu er mun meiri en fólk gerir sér grein fyrir; ekki þarf að lesa sig mikið til til að komast að þeirri niðurstöðu. Meira að segja Þórarinn Tyrfingsson hefur gert sér grein fyrir þessu:

Við segjum okkur eigin þjóð stríð á hendur ef kljáumst við eiturlyfjavandann með offorsi, segir Þórarinn Tyrfingsson yfirlæknir á Vogi. Of mikil áhersla sé lögð á að skilgreina vandann sem afbrota- og glæpamál.

Of mikil áhersla er lögð á að meðhöndla fíkniefnavandann sem afbrota- og glæpamál segir Þórarinn Tyrfingsson yfirlæknir á Vogi. Hægt sé að vinna markvisst gegn vandanum með forvarnar- og meðferðarstarfi.^[ii]

Það ætti að vera hverjum það ljóst, sem kynnir sér þessi mál dýpra en bara með einhverju yfirborðslegu klóri, að núverandi ástand er dæmt til að mistakast – og skapar meiri vanda en það á að leysa. Bannárin bjuggu til glæpamenn, rétt eins og núverandi vímuefnastefna stjórnvalda er að gera, hvort sem það voru þeir sem sköpuðu eftirspurnina eða framboðið. Að halda því fram, að það sé ekki lögunum að kenna hvernig ástandið er, er eins og að segja það ekki skýjunum að kenna að það rigni.

Eftir ágætis greinargerð Landlæknis, er ekki lengur hægt að nota ad hominem rökleysuna. Annað hvort færir fólk rök fyrir sínu máli og ræðst á rök andstæðinganna – ekki persónurnar – eða það hreinlega bullar sig út úr umræðunni, með kjaftæði. Rök er hægt að rökræða – rökleysa verður aldrei neitt nema tilgangslaust þvaður, sem vel upplýst fólk nennir ekki einu sinni að eyða fleiri orðum í en einu.

Segðu…

1. Sigurður Grímsson, lögfræðingur og þýðandi: Fulltrúi á erlendu kommúnistaþingi; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1974 [↩]
2. RÚV – Fíkniefni: Ofuráhersla á refsingar [↩]

Í kvöld klukkan 8 munu verða stofnuð samtök til að vinna að því mikilvæga verkefni að endurskoða fíkniefnastefnu og -löggjöf Stjórnvalda. Það er vel við hæfi að stofna þessi samtök á þessum degi sem þekktur er af flestum kannabisneytendum sem sameiginlegur^[i] baráttudagur^[ii] okkar allra.

Þann 16. mars sl. var stofnaður hópurinn Lögleiðum kannabis og skattleggjum neysluna á Fésbók og hefur náðst að vekja þónokkra athygli á málefninu. Hópurinn hefur vaxið gríðalega og er nú kominn í 6.580 manns – eða rúmlega 2% af landsmönnum öllum. Þætti það ágætis þrýstihópur í hvaða lýðræðisríki sem er – nema kannski á Íslandi. Nú á að taka næsta skref og stofna formleg samtök, sem munu halda málinu á lofti og vinna að því, sem flestum sem hafa kynnt sér þessi mál dýpra, að ná fram breytingum í þessum málaflokki, sem löngu er kominn tími til að gera. Það er því við hæfi að stofna þessi samtök í dag, á baráttudegi kannabisneytenda um allan heim.

Til hamingju með daginn – allir þeir sem skilja mikilvægi þessarar umræðu og það að ræða þarf þessi mál af fordómaleysi og byggt á staðreyndum, en ekki fordómum og áróðri. Þetta er okkar dagur! Njótum hans!

1. 420 Money Bomb – Norml [↩]
2. 420 – WikiPedia [↩]

Í skýrslunni, sem kemur út í dag, er það metið svo að lögleiðing fíkniefna, sem yrðu þá seld undir eftirliti stjórnvalda, gæti sparað allt að 14 milljörðum punda, jafnvirði rúmlega 2.000 milljarða króna. Skýrslan stillir upp nokkrum mögulegum dæmum, allt frá því að fíkniefnaneysla aukist ekki neitt við þessa aðgerð upp í það að aukning neyslu yrði veruleg.

Vísir – Lögleiðing fíkniefna gæti sparað 14 milljarða punda.

Hr. Landlæknir
Matthías Halldórsson

Vegna fréttar á MBL.is af tölfræði og staðhæfingum SÁÁ varðandi meðferð á kannabisfíkn, langar mig til að koma á framfæri eftirfarandi athugasemdum:

1) Eins og lesa má á vef SÁÁ eru engar rannsóknir sem styðja þær fullyrðingar sem koma fram í þessari blaðagrein, heldur eru notaðar villandi og beinlínis rangar staðhæfingar um kannabis og tengsl þess við önnur harðari vímuefni.

2) Yfirlýsingar yfirlæknis Vogs, Þórarins Tyrfingssonar, eru alls ekki studdar neinum vísindalegum rökum, heldur notar hann einungis tölfræði SÁÁ/Vogs, sem, hið minnsta, er lituð fjárhagshagsmunum hans sjálfs – í versta falli til þess eins að blekkja fólk, sem treystir orðum hans vegna þess í hvaða stöðu hann er. Slíkt hlýtur að vera ámælisvert af hvaða lækni sem er, að misnota stöðu sína svo bersýnilega til að koma sínum pólitískum sjónarmiðum á framfæri.

3) Yfirlæknir SÁÁ sýnir mikla fordóma varðandi þá er vilja ræða þessi mál opinskátt, eins og heyra mátti í útvarpsviðtali við hann í þættinum Reykjavík síðdegis, þann 24. mars sl. Þar gerir yfirlæknirinn sig sekann um alvarlega fordóma og ósannindi. Engu að síður hafa læknasamtök, Landlæknisembættið og aðrir aðilar, sem mögulega gætu leiðrétt þessar rangfærslur ekki látið í sér heyra – fyrr en hugsanlega núna.

4) Þær rangfærslur sem yfirlæknir á Vogi kemst upp með í Kastljósviðtali, fimmtudaginn 26. marssl. eru slíkar, að ég get ekki annað en kvartað yfir þeim. Sú fyrri er: “Það er ekki hægt að nota kannabisreykingar sem lyfjameðferð,” Þetta er beinlínis rangt hjá Þórarni Tyrfingssyni. Kannabis hefur verið notað sem lyf í yfir 6.000 ár og er enn notað, t.a.m. í Hollandi, Belgíu, Kanada og 11 ríkjum Bandaríkja Norður Ameríku, einmitt í sinni náttúrulegri mynd – í landi, þar sem allar þessar ofsóknir hófust fyrir tæpri öld síðan. Einnig segir Þórarinn: “Það hefur því miður ekkert komið út úr þessu [tilraunum að búa til lyf úr kannabis] þó að menn hafi eytt miklum peningum í það og miklum tíma.”

Þetta er að sjálfsögðu ekki rétt. Þrenn kannabislyf eru til í dag ávísuð af læknum til sjúklinga:
Sativex (http://www.gwpharm.com/);
Marinol (http://www.solvaypharmaceuticals-us.com/newsroom/pressreleases/0,,14591-2-0,00.htm) og
Cesamet (http://www.revolutionhealth.com/drugs-treatments/cesamet).

Með fullyrðingum sínum hefur Þórarinn Tyrfingsson vegið að starfsheiðri lækna víðsvegar um heim. Gefið í skyn að þeir stundi skottulækningar, svo ekki sé minnst á að hann gerir lítið úr öllum þeim sjúklingum sem njóta góðs af kannabislyfjum í veikindum sínum. Er ekki orðið tímabært að ræða þessi mál af yfirvegun og með hliðsjón af vísindalegum rannsóknum? Hvernig er það; er það ekki réttur skilningur hjá mér, að allir læknar og stofnanir heyri undir Landlækni? Það er að segja ef þeir halda fram röngum staðreyndum, beri Landlæknisembættinu að leiðrétta þær opinberlega og jafnvel víta viðkomandi stofnun/lækni?

Með virðingu og vinsemd,
Ólafur Skorrdal
Kannabis.net

Rannsóknir og skýrslur:
Cannabis: Our Position for a Canadian Public Policy:
http://www.parl.gc.ca/common/Committee_SenActivity.asp?&Parl=37&Ses=1&comm_id=85&parl=37

The Berckley Foundation:
http://www.beckleyfoundation.org/science/research.html#cannabis

DrugWarFacts – Gateway Theory:
http://drugwarfacts.org/cms/?q=node/43

Afrit sent til:
Heilbrigðisnefndar Alþingis
Nefndarritara heilbrigðisnefndar Alþingis
Fréttastofa Ríkisútvarpsins
Síðdegisútvarp Rásar 2
Fréttastofa Stöðvar 2
Kastljós – RÚV
Morgunblaðið – Netútgáfa
Morgunblaðið – Ritstjórn
DV – Ritstjórn
Fréttablaðið – Ritstjórn
Visir.is – Ritstjórn
Aftaka – Netmiðill
Eyjan – Ritstjóri
Nei. – Ritstjóri
Leyniþjónustua Götunnar
AMX.is
Spegillinn – Rás 1
Smugan.is

Egill Helgason, Silfur Egils – RÚV/Eyjan
Sigmar Guðmundsson, Kastljós – RÚV – Sjónvarp
Friðrik Páll Jónsson, Spegillinn – RÚV – Rás 1
Gunnar Gunnarsson, Spegillinn – RÚV – Rás 1
Jón Guðni Kristjánsson, Spegillinn – RÚV – Rás 1
Freyr Eyjólfsson – Síðdegisútvarp – RÚV – Rás 2
Linda Blöndal – Síðdegisútvarp – RÚV – Rás 2
Guðmundur Pálsson – Síðdegisútvarp – RÚV – Rás 2
Björg Eva Erlendsdóttir – Smugan.is
Elías Jón Guðjónsson – Smugan.is

Ég var að hlusta á viðtal við Þórarinn Tyrfingsson rétt áðan. Ágætis eintak af manni, en ég gat ekki annað heyrt en hann væri með örlitla fordóma út í þá umræðu sem ég hef reynt að standa fyrir gegnum árin, svo ég tók þessu svolítið persónulega. Að hans mati er ég bara “hassbulla” – ég gæti lagst niður á sama skítaplanið og kallað hann ýmsum nöfnum, en ég sleppi því. Málið er mikilvægara en svo, að ég fari að skemma það með nafnaköllum og skítkasti.

Við segjum okkur eigin þjóð stríð á hendur ef kljáumst við eiturlyfjavandann með offorsi, segir Þórarinn Tyrfingsson yfirlæknir á Vogi. Of mikil áhersla sé lögð á að skilgreina vandann sem afbrota- og glæpamál.

Of mikil áhersla er lögð á að meðhöndla fíkniefnavandann sem afbrota- og glæpamál segir Þórarinn Tyrfingsson yfirlæknir á Vogi. Hægt sé að vinna markvisst gegn vandanum með forvarnar- og meðferðarstarfi.^[i]

Smellið til að stækka

Eitt sinn sat ég á móti Þórarni Tyrfingssyni í myndveri Ísland í dag, það var í febrúar 2004. Þar fór okkur ýmislegt á milli, meðal annars gerði hann mikið úr því að ég færi rangt með um að það stæði á vefsíðu^[ii] SÁÁ að engar rannsóknir bentu til þess að kannabis leiddi til neyslu annarra vímuefna (“Það getur hver sem er skrifað á vefsvæði okkar…”). Ég gat því miður ekki komið með þessar upplýsingar og sýnt, þar sem ég hafði ekki haft tækifæri á að prenta þær út áður en viðtalið fór fram. Einnig staðhæfði hann þar, að kannabis yrði lögleitt á Íslandi, en það fór mjög hljótt – ég heyrði það samt. Því miður á ég ekki þetta viðtal, og hef ekki getað fengið afrit af því enn.

Þórarinn Tyrfingsson veit betur, en er með þessum orðum sínum að vekja ótta og ugg meðal fólks, til þess eins að hafa umræðuna í þeim farvegi sem hentar honum betur, þar sem hann og hans samtök hafa jú tekjur frá Ríkinu – okkur – vegna þeirra er leita til hans stofnunnar. Þórarinn er bara að sinna sínu starfi – og verja það með öllum ráðum. Ef við fengjum vitiborna umræður um vímuefnamál, færu mun fleiri af þeim er keyra sig í þrot á kannabisneyslu til sálfræðinga og geðlækna, í stað þess að fara í afeitrun á Vog.

Sá fjölmiðill sem einungis ljáir máls á málefni frá einni hlið, gerir sig sekan um að auka á fordóma, ranghugmyndir og ásakanir á hendur annars saklausu fólki, sem getur enga vörn sér veitt. Þegar fjölmiðill verður uppvís að slíku háttarlagi og jafnvel neitar þeirri rödd sem myndi annars svara, aðgang að fjölmiðlinum er að stunda ritskoðun og velja hvaða sjónarmið má heyrast. Slíkur fjölmiðill hlýtur að vera ótrúverðugur þegar á heildina er litið og allar upplýsingar frá þem fjölmiðli ætti að taka með varúð. [...]

Þeir sem ekki komast að geta ekki varið sig og þar með eru þeir sjálfkrafa orðnir þeir sem hafa “lélegan málstað að verja,” eins og einn fjölmiðlamaðurinn komst að orði. Er það hans að ákveða hvaða sjónarmið er rétt og hvað ekki? Á hann að stjórnast af persónulegum skoðunum sínum? Auðvitað er ekki hægt að taka reynsluna frá fréttamanninum, en það er hægt að taka fréttamanninn frá reynslunni og líta hlutlaust á málin; þannig vinna sannir og góðir fréttamenn.^[iii]

Þorgeir Ástvaldsson í Reykjavík síðdegis hefur áður gerst sekur um að hafa eintóna umræðu um þetta málefni; þar eyddu þeir heilli viku í umræður um kannabis, án þess að hleypa öðrum röddum að en þeim er hötuðust út í málaflokkinn, á vordögum 2003. Ég hef síðan hvorki borið mikla virðingu fyrir Þorgeiri, né þættinum Reykjavík síðdegis – ekki til að taka mark á sem alvöru magasín- eða umræðuþætti. Þorgeiri er málið skylt, það vita þeir sem þekkja hann – hjartahlýr og góður maður, en ekki fréttamaður fyrir fimmaura.

Ég er hassbulla, en ég hef einnig anstyggð á áróðri og fordómum. Það er ekki mér að kenna að fyrrverandi fíklar, alkahólistar eða lyfjasjúklingar geti ekki notað vímuefni sér að skaðlausu. En eiga þeir að ráða allri umræðu um þessi mál? Eru það réttu aðilarnir til þess að stjórna umræðu fyrir hina, sem vissulega geta haft stjórn á sinni neyslu, hvaða nöfnum sem hún nefnist? Það nota mun fleiri áfengi sér að meinalausu, en þeir sem skaða sig á þeirri neyslu; það nota mun fleiri kannabis sér að meinalausu, en þeir sem koxa ofan í sófa – það nota mun fleiri læknalyf sér til lífs og heilsu, en þeir sem fara illa út úr þeim óhugnaði, og jafnvel deyja af völdum þeirrar misnotkunnar. Ef við ættum að fara eftir orðum og ástæðum þeirra sem hafa aðeins þekkingu á misnotkunarhliðinni, þá hefðum við nú heldur ekki mörg lyf, sem vissulega geta hjálpað og bjargað mörgum sjúklingnum.

Matthías segir marga tortryggna gagnvart kannabisi vegna misnotkunarhættu. En í „völdum tilvikum“ sé ástæðulaust að hræðast notkunina, t.d. við ógleði hjá krabbameinssjúklingum, sem verkjalyf eða við vissum taugasjúkdómum.^[iv]

Í raun þarf að bjarga þessari umræðu úr höndunum á þeim er vinna með aðeins brot af þeim neytendum – sem gætu meira að segja skaðað sig á skósvertu og kardimommudropum – og færa hana til lækna og hjúkrunarfólks, sem vinnur með annarskonar sjúklinga. Færa þessa umræðu frá þeim er hafa skaðað sig persónulega á áfengi og öðrum vímuefnum, til þeirra sem hafa reynslu umfram hina – og jafnvel betra líf þess vegna. Þessi málaflokkur hefur allt of lengi verið í höndunum á öfgafólki og hagsmunaraðilum, sem jafnvel hafa haft hag af þeim blekkingarleik og staðreyndarvillum, sem umlukið hefur málaflokkinn um nærri þriggja áratuga skeið.

Mikil áhersla er lögð á að kannabis fari illa með börnin – en hefur sú umræða og það bann sem nú er í gildi eitthvað hjálpað þessum “börnum”? Hver er reynsla Hollendinga? Eru þar öll börn skökk og skæld? Hvergi í heiminum finnast eins margir sem fara í meðferð vegna kannabisneyslu eins og hér á Íslandi – er möguleiki að það sé vegna þess að hagsmunaraðilar vilji hafa það svo? Ef kannabissalan væri færð úr höndum eftirlitslausra aðila til þeirra sem þyrftu að fara að lögum og reglum, efa ég ekki um að kannabisneysla unglinga myndi minnka til muna, þótt hún hyrfi aldrei alveg. Og ef við fengjum hérna vitiborna umræðu um kannabis, held ég að innlögnum á Vog vegna misnotkunnar kannabisefna mundi stórlega minnka og fólk færi frekar til geðlækna og sálfræðinga til að takast á við sín vandamál. En hvað veit ég – ég er bara hassbulla.

1. RÚV – Fíkniefni: Ofuráhersla á refsingar [↩]
2. Leiðir neysla kannabisefna til neyslu annarra vímuefna – SÁÁ [↩]
3. Fjölmiðlarnir – ÓS 2003 [↩]
4. Kæmi til greina að leyfa kannabislyf á undanþágu – MBL.is [↩]